Àwọn kapasitọ ń kó ipa pàtàkì nínú àwọn ohun èlò agbára, tí a sábà máa ń lò láti mú kí folti ìjáde náà rọ̀ kí ó sì yọ ariwo iná mànàmáná kúrò. Nípa fífi agbára iná mànàmáná pamọ́ fún ìgbà díẹ̀ àti láti tú u sílẹ̀ nígbà tí ìbéèrè bá ń pọ̀ sí i, àwọn kapasitọ ń ran lọ́wọ́ láti máa mú agbára tó dúró ṣinṣin àti mímọ́ jáde. Iṣẹ́ yìí ṣe pàtàkì láti dín ipa àwọn ìyípadà folti àti ariwo kù, èyí tó lè dí iṣẹ́ àti pípẹ́ àwọn ẹ̀rọ itanna lọ́wọ́.
Ni afikun, awọn kapasito ninu awọn ipese agbara n ṣe iranlọwọ lati ṣakoso awọn iyipada lojiji ninu sisan agbara. Nigbati ẹrọ kan ba fa agbara diẹ sii, kapasito pese ina ti o nilo laisi idinku pataki ninu foliteji, rii daju pe ipese agbara naa wa ni ibamu. Agbara yii ṣe pataki ni pataki ninu awọn ohun elo nibiti foliteji iduroṣinṣin ṣe pataki, gẹgẹbi ninu awọn ohun elo ohun ti o ni imọlara tabi awọn iyika oni-nọmba deede, ti o daabobo wọn kuro ninu ibajẹ ti o ṣeeṣe nitori awọn aiṣedeede agbara.
Jù bẹ́ẹ̀ lọ, nínú yíyí àwọn ohun èlò agbára padà, àwọn capacitors ń ṣe ipa pàtàkì nínú ìṣàkóso àwọn ìgbà yíyí padà àti láti ran lọ́wọ́ nínú ìlànà yíyí agbára padà. Iṣẹ́ wọn níbí jẹ́ méjì: àkọ́kọ́, wọ́n dín agbára tí ó pàdánù nígbà ìyípadà yíyí kù nípa fífi agbára pamọ́ fún ìgbà díẹ̀, àti èkejì, wọ́n ń mú kí ìjáde agbára náà rọrùn láti dènà ìdènà ìdènà nínú àyíká náà. Iṣẹ́ méjì yìí kì í ṣe pé ó ń mú kí iṣẹ́ agbára náà sunwọ̀n sí i nìkan, ó tún ń mú kí iṣẹ́ gbogbo ẹ̀rọ tí ó ń fún lágbára pọ̀ sí i, ó sì ń rí i dájú pé a lo agbára náà dáadáa àti lọ́nà tí ó dára.
Àwọn capacitors aluminiomu tí kò bá ṣiṣẹ́ dáadáa lè ní àwọn ipa búburú lórí àwọn circuits elekitironiki. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn onímọ̀-ẹ̀rọ ti rí àwọn àmì ìtàn-àròsọ – ìwúwo, jíjò kẹ́míkà, àti àwọn òkè tí ó ti fẹ́. Nígbà tí wọ́n bá kùnà, àwọn circuits tí ó ní wọn kò ṣiṣẹ́ mọ́ gẹ́gẹ́ bí a ṣe ṣe é – èyí tí ó sábà máa ń ní ipa lórí àwọn ipese agbara. Fún àpẹẹrẹ, capacitor tí ó kùnà lè ní ipa lórí ipele ìjáde DC ti ipese agbara DC nítorí pé kò le ṣe àtúnṣe foliteji tí a ṣe àtúnṣe bí a ṣe pinnu. Èyí yọrí sí foliteji DC tí ó kéré sí i àti pé ó fa ìwà àìtọ́ tí ó báramu nítorí ripple tí a kò fẹ́ – ní ìyàtọ̀ sí foliteji DC tí a retí tí ó mọ́ ní ẹrù náà. Fún àpẹẹrẹ, ní ìsàlẹ̀ fi ipese agbara onílà tí ó dára hàn. Gẹ́gẹ́ bí o ti lè rí i, ìjáde (Línì Àwọ̀ Ewé) jẹ́ foliteji DC tí ó mọ́ díẹ̀ pẹ̀lú ripple tí ó kéré gan-an. Ripple ni apa AC tí a kò fẹ́ tí capacitor náà fẹ́ ṣe àtúnṣe tàbí (dídùn) jáde. Ní etí gíga ti ìgbì omi tí a ṣe àtúnṣe (ní àwọ̀ elése àlùkò), capacitor náà ń gba agbára. Ní etí tí ó ṣubú, agbára tí a kó pamọ́ sínú capacitor ń pèsè foliteji tí ó tó fún ẹrù náà láti so ó mọ́ títí di etí tí ó tẹ̀lé tí ó ń gòkè.
Àpẹẹrẹ tó tẹ̀lé fi agbára kan náà hàn pẹ̀lú àlẹ̀mọ́ àlẹ̀mọ́ àlẹ̀mọ́ tó ń bàjẹ́. Nítorí pé ESR (Equivalent Series Resistance) ti capacitor ti pọ̀ sí i, àyíká náà kò ṣiṣẹ́ bí a ṣe ṣètò rẹ̀ mọ́. Èyí ló ń fa kí nǹkan méjì ṣẹlẹ̀. Ó dà bíi pé a gbé àlẹ̀mọ́ àfikún sí i pẹ̀lú capacitor náà. Bákan náà, agbègbè ojú àwọn àwo capacitor ti dínkù dáadáa - ó ń dín agbára kù. Nítorí náà, dípò yíyọ ìró AC tí a kò fẹ́ kúrò, ìró náà farahàn lórí àwọn èròjà resistive tuntun tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe nínú capacitor ti ara àti capacitance tí ó dínkù dáadáa. Èyí yóò yọrí sí foliteji ìjáde aláìmọ́ (Línì Àwọ̀ Ewé) pẹ̀lú ìwọ̀n DC tí ó kéré sí i ju èyí tí a béèrè lọ sí ẹrù náà. Nítorí náà, nígbà tí foliteji tí a ti túnṣe (ní elése àlùkò) bá ga sókè, capacitor náà kò lè tọ́jú agbára náà tó - débi pé ní etí tí ó ń já, foliteji ìjáde (ní ewéko) kàn ń dínkù sí ìwọ̀n tí ó dínkù.
Rírọ́pò kapasito naa maa n yanju oro yii. Circuit naa le tun ṣiṣẹ bi a ti ṣe apẹrẹ rẹ - sisẹ foliteji ripple ti ko fẹ kuro ati fifun foliteji DC mimọ si ẹru naa. Ṣugbọn kilode ti awọn fila wọnyi fi kuna? Kini a le ṣe lati ṣe idiwọ eyi? Bawo ni a ṣe le ṣe idiwọ eyi lati tun waye? Fun ọkan, awọn kapasito elekitirolitik ni igbesi aye to lopin. Pupọ julọ awọn kapasito elekitirolitik aluminiomu ni a ṣe idaniloju lati pẹ to wakati 1000 – 10,000 ni iwọn otutu ti a ṣe ayẹwo wọn, da lori agbara ati foliteji. Fun awọn ipese agbara ti o nṣiṣẹ ni gbogbo ọjọ 24/7 (bii awọn ti o wa ninu awọn ohun elo ti o pese agbara si bọtini “on”), eyi tumọ si ọjọ 42 si ọdun 1 1/2. Igbesi aye gbogbogbo tun da lori ẹru ti ipese agbara wa labẹ, iwọn otutu ayika ti o wa ni ayika kapasito (wọn le pẹ to awọn wakati pipẹ bi iwọn otutu iṣiṣẹ ti n dinku), ati iyipo iṣẹ ti lilo (bii wakati/ọjọ ti ipese naa ṣe n fun agbara). Iwọn otutu iṣiṣẹ giga jẹ idi kan ti awọn kapasito elekitirolitik jẹ ọkan ninu awọn paati ti o wọpọ julọ ninu ẹrọ itanna.
àpilẹ̀kọ láti: https://qr.ae/pCWki4
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-26-2025